AIC – ÍSLAND / ICELAND
Avians ehf., Nauthólsvegi 66, 102 Reykjavík /
Avians, Nautholsvegi 66, IS-102 Reykjavik, Iceland
Sími / Telephone: + 354 424 4000
ais@avians.is
https://www.avians.is/ 
 
AIC A 12/2026
Effective from  11 JUN 2026
Published on 01 MAY 2026
 
 
Flokkun atvika í almenningsflugi /
Categorisation of Incidents and Occurences in civil aviation
Efnisleg ábyrgð: Samgöngustofa

1 Inngangur

Flokkun atvika er mikilvæg þegar kemur að öruggri og árangursríkri stjórnun flugöryggis. Á undanförnum árum hefur orðið veruleg aukning í tilkynningum um atvik og mikilvægt er að flokkun atvika sé samræmd samkvæmt reglugerð (ESB) nr. 376/2014 og framkvæmdarreglugerð (ESB) 2015/1018. 
 
Við yfirferð á skráðum atvikum hefur komið í ljós að flokkun sambærilegra atvika er ekki ávallt samræmd. Jafnframt er of algengt að atvik séu skráð í flokkinn „other“, þrátt fyrir að í mörgum tilvikum sé unnt að beita nákvæmari flokkun. 
Rétt og samræmd flokkun gerir aðilum háðum kröfunum kleift að greina mynstur, meta alvarleika atvika og bregðast við þeim þáttum sem geta haft áhrif á öryggi flugsins.

2 Skilgreiningar

2.1 Skráningaraðili (Reporter)

Aðili sem tilkynnir atvik, t.d. flugmaður, flugrekandi, flugumferðarstjóri eða starfsmaður á flugvelli.
Hver sem verður vitni að atviki getur tilkynnt það inn á vef Samgöngustofu.

 

2.2 Atvik (Occurrence)

Atburður, flug- eða flugumferðaratvik eða aðstæður sem höfðu eða gætu haft áhrif á öryggi flugs og skulu tilkynnt samkvæmt reglugerð (ESB) nr. 376/2014.

2.3 Flokkun atvika (Occurrence Categorisation)

Stöðluð flokkun atvika samkvæmt ECCAIRS-kerfinu (samevrópskt skráningar- og flokkunarkerfi) og framkvæmdarreglugerð (ESB) 2015/1018, þar sem hvert atvik er sett í einn fyrirfram skilgreindan flokk sem lýsir eðli þess. Leiðbeiningarefni ECCAIRS fyrir flokkun atvika má nálgast hér.

3 Tilkynning og flokkun atvika

Hægt er að tilkynna atvik beint á vef Samgöngustofu. Einnig má finna þar ýmsar hagnýtar upplýsingar í tengslum við tilkynningu atvika  og töflu með ítarlegri upplýsingar um hvern flokk. 
Atvik skal flokka í einn af 36 flokkum, sem taldir eru upp í töflu hér fyrir neðan.
Í upplýsingabréfinu hér má finna samantekt á flokkunum, samkvæmt ECCAIRS-kerfinu, og dæmi um aðstæður unnar af Samgöngustofu. 
Frekari upplýsingar um flokkun má nálgast á vef Samgöngustofu.
 

3.1 Tilkynning og flokkun atvika - Íslenska

Heiti flokks Dæmi um aðstæður
ADRM – Aerodrome Akbrautarátroðningur vegna merkinga
Utanaðkomandi lausamunir (FOD)
Fölnaðar eða rangar merkingar
Ófullnægjandi lýsing á akbrautum
Lélegt yfirborð á flug- eða akbraut
AMAN – Abrupt Maneuver Snögg kink- eða veltihreyfing (pitch/roll)
Áköf stjórnhreyfing til að forðast hættu
Skyndileg stjórnhreyfing með miklu G-álagi
Fráhvarfshreyfing vegna árekstraráhættu
Snögg hreyfing við endurheimt stöðugleika
ARC – Abnormal Runway Contact Þung eða hörð lending
Skopp eða hoss í lendingu
Of löng eða hröð lending
Lending utan miðlínu eða með hliðarálagi
Stél eða nef snertir yfirborð
ATM – Air Traffic Management Akbrautarátroðningur vegna fyrirmæla ATC
Ökutæki fer inn á akbraut án heimildar ATC
Rangar eða óljósar leiðbeiningar
Óörugg eða röng stefna gefin af ATC
Aðskilnaðarmissir vegna aðgerða ATC/ANSP
BIRD – Bird strike Árekstur við fugl við flugtak eða lendingu
Staðfestur eða grunaður árekstur við fugl
Fugl sogast inn í hreyfil eða rekst á loftfar
Fuglahópur fer yfir brautarsvæði
Fuglar sjást á aðflugi
CABIN – Cabin Safety Events Flugliði ófær um að sinna skyldum vegna þreytu (fatigue)
Farþegatengd rekstrartruflun (utan SEC)
Bilun í búnaði í farþegarými (t.d. sæti)
Mistök við að tengja og aftengja hurðir og rennur
Vöntun eða bilun á öryggisbúnaði (AED, FAK o.fl.)
CFIT – Controlled Flight into Terrain Lækkun niður fyrir MSA með nálægð við landslags
Rangt QNH leiðir til lægri flughæðar
Óstöðugt aðflug með nálægð við landslag
Flugleið í átt að hækkandi landslagi
Staðfest nálægð við landslag eftir TAWS-viðvörun
 



 
CTOL – Collision with Obstacle During Takeoff/Landing Vængur rekst í brautarljós
Stél rekst í búnað við rýmingu flugbrautar
Loftfar rekst í snjóruðningstæki við flugtak
Loftfar rekst í merkingu á braut eftir lendingu
Snerting við hindrun vegna nálægðar við lendingu
EVAC – Evacuation Farþegi opnar eða reynir að opna neyðarútgang
Rýming skipuð vegna reyks eða elds í farþegarými
Rýming skipuð vegna mengunar sem ógnar heilsu
Renna virkjast (samkvæmt fyrirmælum eða óviljandi)
Meiðsli á farþegum eða áhöfn við rýmingu
EXTL – External Load Farmur sveiflast til
Bilun í klemmu eða festingu
Óeðlileg spenna í reipi eða kapal
Losun farms (hluta eða alls)
Ójafnvægi farms sem hefur áhrif á stjórnhæfni loftfars


F-NI – Fire/Smoke (Non-Impact) 		Eldur í vélbúnaði eða um borð
Reykur í stjórnklefa, farþegarými eða farmrými
Brunalykt eða óþekktur óþefur
Eld- eða ofhitunarviðvörun
Utanaðkomandi gufur berast inn í loftfar (t.d. frá eldgosi)
F-POST – Fire/Smoke (Post-Impact) Eldur eftir árekstur eða högg
Eldur í bremsubúnaði eða hjólabúnaði
Eldur eða reykur í lendingarbúnaði
Eldur eða reykur eftir skemmdir á flugskrokki
Eldur í stjórnklefa eða farþegarými eftir árekstur
FUEL – Fuel Related Eldsneytisleki eða ójafnvægi milli tanka uppgötvast
Eldsneytisskortur eða eldsneytisþrot
Rangt magn eða röng tegund eldsneytis sett á tanka
Grunur um eða staðfest eldsneytismengun
Lág eldsneytisstaða sem krefst forgangs eða fráviks
GCOL – Ground Collision Akbrautarátroðningu sem leiðir til áreksturs
Árekstur loftfars við ökutæki á akbraut
Snerting eða árekstur loftfara á flugplani (apron)
Loftfar rekst í búnað eða tæki við að bakka (pushback)
Árekstur við hindrun á akbraut eða flugplani (apron)
GTOW – Glider Towing Dráttarlína slitnar
Snemmtæk losun úr dráttarbúnaði
Spennutoppur í dráttarlínu
Losunarbúnaður klemmist eða bilar
Óvænt losun svifflugvélar úr drætti
ICE – Icing Ísing á loftfari í flugi
Blöndungsísing (ekki vélabilun)
Skerðing á afkastagetu vegna ísingar
Bilun í ísvarnar- eða afísingarbúnaði
Ísing eða frostmengun á loftfari á jörðu
LALT – Low Altitude Operations Sjónflug í óeðlilega lágri hæð
Flug niður fyrir lágmarksþröskuld
Lágflug nálægt landslagi
Hæðarfrávik undir lágmarkshæð
Prufu- eða rannsóknarflug í of lítilli hæð
   
LOC-G – Loss of Control – Ground Vindhviða veldur stjórnleysi á jörðu
Útafakstur af akbraut
Nálægð við hindrun vegna stjórnleysis á jörðu
Bilun í nefhjólsstýringu eða bremsukrið
Slæm bremsuskilyrði (ís, hálka, rifur) leiða til stjórnleysi
LOC-I – Loss of Control – In-Flight Mikil kink/geigun/veltihreyfing (bank/roll/pitch attitude)
Ofrisviðvörun eða stýrisviðvörun (stick shaker)
Ófullnægjandi orka til að halda stjórnhæfni
Óviljandi stýrishreyfingar eða stjórnfrávik
Endurheimt úr óæskilegri flugstöðu
LOLI – Loss of Lifting Conditions Lyftikraftsmissir vegna öskuskýs
Ísing dregur úr klifurgetu
Lyftutap í fjallabylgju
Lág stall-mörk í mikilli hæð
Lyftutap vegna vængendahvirfla (wake turbulence)
MAC – Mid-Air Collision / Airprox Árekstrarvarnarviðvörun (TCAS/ACAS)
Aðskilnaðarmissir (ekki orsakaður af ATC)
Árekstrarhætta sem krefst breytingar á flugleið
Loftrýmisátroðningur með staðfestum aðskilnaðarmissi
Ótilkynnt sjónflugsumferð
MED – Medical Skyndileg veikindi hjá áhafnarmeðlimi eða farþega
Heilsufarseinkenni sem krefjast mats læknis
Ofnæmisviðbrögð eða meðvitundarmissir
Bráð veikindi, s.s. hjartatengd vandamál
Áhöfn eða farþegi slasast (ekki TURB, EVAC eða SEC)
NAV – Navigation Error Akbrautarátroðningur vegna aðgerða áhafnar
Truflun á GNSS-merki (spoofing), TAWS/EGPWS viðvörun
GPS-bilun eða rangar upplýsingar slegnar inn í FMS kerfi
Hraðabrot (MMO, flapa-/hjólahraði) vegna aðgerða áhafnar
Leiðar- eða hæðarfrávik án staðfests aðskilnaðarmissis
OTHR – Other Óstöðugt aðflug (ekki ARC eða AMAN)
Hætt við lendingu án vandkvæða
Atvik sem tengjast þreytu (fatigue) hjá áhöfn
Farið yfir hámarksvakttíma áhafnar (duty limitations)
Farið á varaflugvöll vegna veðurs eða lokunar (diversion)
RAMP – Ground Handling Vandræði með samhæfingu flugvéla að bakka (pushback)
Ökutæki fer of nærri loftfari sem verið er að draga
Nándaratvik á flughlaði (near-collision)
Frávik tengd viðhaldi eða hleðslu loftfars
Skjöl og önnur gögn sem eru rangt unnin eða vantar
RE – Runway Excursion Loftfar fer fram af flugbraut
Loftfar fer út fyrir hliðarkanta flugbrautar
Loftfar fer út af flugbraut í lendingu
Loftfar fer út af flugbraut í flugtaki
Útafakstur af yfirborði flugbrautar
RI – Runway Incursion Ekið inn á flugbraut án heimildar
Farið yfir biðstöðulínu (holding point)
Röng uppstilling (line-up) á flugbraut
Ekið yfir flugbraut án heimildar
Ökutæki fer inn á virka flugbraut án heimildar
   
SCF-NP – System/Component Failure – Non-Powerplant Viðhaldstengd atvik sem tengjast ekki hreyfli
Bilun í flapakerfi eða öðrum búnaði
Truflun í jafnþrýstibúnaði
Bilun eða óstöðugleiki í vökvakerfi (hydraulic pressure)
Bilun í rafdreifikerfi eða öðrum rafbúnaði
SCF-PP – System/Component Failure – Powerplant Viðhaldstengd atvik sem tengjast hreyfli
Vélarbilun eða truflun á virkni hreyfils
Bilun í stjórnkerfi hreyfils
Bilun í olíukerfi (þrýstingur/hiti/magn)
Bilun tengd skrúfu (propeller) eða snúningsbúnaði (rotor)
SEC – Security Óheimill aðgangur að lokuðu eða flugvallarsvæði
Brot á aðgangstakmörkunum fyrir ökutæki eða starfsfólk
Alvarleg truflun eða íhlutun gagnvart áhöfn eða stjórnklefa
Ofbeldisfullur eða ógnandi farþegi (unruly passenger)
Flugrán, sprengjuhótun, skemmdarverk eða laumufarþegi
TURB – Turbulence Heiðskír ókyrrð (clear air turbulence)
Fjallabylgjuókyrrð
Vængendahvirflar frá loftfari á undan
Ókyrrð vegna nálægðar við landslag
Meiðsli hjá áhöfn eða farþegum vegna ókyrrðar
UIMC – Unintended IMC Flugvél í sjónflugi (VFR) fer óviljandi inn í ský
Sjónflugsskilyrði ekki lengur til staðar
Flugvél í sjónflugi flýgur inn í él (IMC)
Flugmaður í sjónflugi heldur áfram í versnandi skilyrðum
Flugmaður í sjónflugi að næturlagi tapar sjónviðmiðum
UNK – Unknown Ófullnægjandi upplýsingar til flokkunar
Ókláruð eða ófullkomin atvikaskýrsla
Misvísandi eða óáreiðanlegar upplýsingar um atvik
 Lykilgögn ekki tiltæk
Orsök óljós við fystu sýn
USOS – Undershoot/Overshoot Lending langt inn á braut (deep landing)
Snerting langt fyrir innan snertisvæði (TDZ)
Snerting fyrir þröskuld brautar
Snerting utan miðlínu við lendingu
Langt flot sem leiðir til seinnar snertingar
WILD – Wildlife (non-bird) Sauðfé á flugbraut
Refur eða hundur fer yfir braut
Hreindýr eða elgur á athafnasvæði
Dýr á þyrlupalli eða akbraut sem truflar starfsemi
Áhöfn breytir flugleið til að forðast árekstur við dýr
WSTR – Windshear/Thunderstorm Hraðabrot (MMO, flapa-/hjólahraði) vegna veðurskilyrða
Viðvörun um vindhvörf (windshear)
Mikil ókyrrð með stjórnfrávikum
Flogið inn í eða í gegnum þrumuveður
Flogið í gegnum vindhvörf/sveip (windshear/microburst)
 

3.2 Tilkynning og flokkun atvika - Enska

Category Example Scenarios
ADRM – Aerodrome Taxiway incursion due to signage or markings
Foreign Object Debris (FOD)
Faded or incorrect markings
Inadequate taxiway lighting
Poor runway or taxiway surface
AMAN – Abrupt Maneuver Abrupt pitch or roll input
Aggressive avoidance manoeuvre
Sudden high-G manoeuvre
Evasive manoeuvre during traffic conflict
Abrupt control input during recovery
ARC – Abnormal Runway Contact Hard or heavy landing
Bounced landing
Long or fast landing
Off-center or sideload touchdown
Tail strike or nose-first touchdown
ATM – Air Traffic Management Taxiway incursion due to ATC
Vehicle enters taxiway without ATC clearance
Incorrect or unclear ATC instruction
Incorrect or unsafe vectoring
Loss of separation caused by ATC action or ANSP
BIRD – Bird strike Birdstrike during take-off or landing
Confirmed or suspected birdstrike reported by crew
Bird ingestion or impact to aircraft
Flock crossing runway
Birds observed on approach
CABIN – Cabin Safety Events Cabin crew unable to perform duties due to fatigue
Passenger behaviour causing operational disruption
Galley/cabin equipment failure (incl. defective seats)
Door or slide arming error
Defective or missing safety equipment (AED, FAK etc.)
CFIT – Controlled Flight into Terrain Descent below MSA with terrain proximity
Incorrect QNH causing low profile
Unstable approach with terrain proximity
Flight path towards rising terrain
Confirmed terrain proximity after TAWS alert
CTOL – Collision with Obstacle During Takeoff/Landing Wingtip contacts runway edge light
Tail strikes ground equipment on rollout
Aircraft contacts snowplow during takeoff
Runway sign struck during rollout
Clearance exceedance with obstacle contact
EVAC – Evacuation Passenger initiates exit opening (premature)
Evac ordered due to fire alarm or smoke in cabin
Evac ordered due to fumes posing a health risk
Slide deployment (commanded or inadvertent)
Crew or pax injury during evacuation or slide deploym.
 

 

 
EXTL – External Load Load swing or oscillation
Latch or attachment malfunction
Abnormal rope or cable tension
Partial or complete load detachment
Load imbalance affecting controllability
F-NI – Fire/Smoke (Non-Impact) Engine, APU, cockpit, cabin or cargo fire
Smoke in cockpit, cabin or cargo
Burning smell or unidentified odour
Smoke or fire warning or overheat indication
External fumes entering the aircraft (e.g. volcanic)
F-POST – Fire/Smoke (Post-Impact) Fire following impact or collision
Impact-related brake fire
Fire or smoke after gear collapse
Post-impact cabin or cockpit fire
Structural damage leading to fire
FUEL – Fuel Related Fuel leak detected
Fuel imbalance requiring action
Incorrect fuel uplift
Suspected or confirmed fuel contamination
Low fuel requiring diversion or priority handling
GCOL – Ground Collision Taxiway incursion resulting in collision
Aircraft-vehicle collision during taxi
Aircraft-to-aircraft contact on apron
Aircraft impacts ground equipment during pushback
Collision with fixed ground object
GTOW – Glider Towing Towrope breaks
Premature release
Tension spike
Tow hook misaligned
Unexpected glider release
ICE – Icing Airframe icing encounter
Engine inlet icing (non-powerplant malfunction)
Icing-related performance degradation
De-icing or anti-icing system malfunction
Ground icing contamination
LALT – Low Altitude Operations Low VFR altitude
Below altitude constraint
Low maneuver near terrain
Drift below minima
Test flight descends low
LOC-G – Loss of Control – Ground Gust causes directional loss
Taxiway excursion
Braking skid
Steering tiller jam
Low-friction or uneven surface (e.g. ice, rutting)
LOC-I – Loss of Control – In-Flight Excessive or uncontrolled bank/roll/pitch attitude
Stall warning or stick shaker activation
Insufficient energy to maintain controlled flight
Uncommanded flight control inputs or deviations
Sudden upset requiring recovery actions
   
LOLI – Loss of Lifting Conditions Ash cloud lift loss
Icing reduces climb rate
Mountain wave lift loss
High-altitude stall margin
Wake turbulence lift loss
MAC – Mid-Air Collision / Airprox TCAS/ACAS Resolution Advisory
Loss of separation (not caused by ATC)
Traffic conflict requiring avoiding action
Airspace infringement with confirmed separation loss
Unreported VFR traffic
MED – Medical Crew medical symptoms requiring assessment
Crew allergic reaction or sudden illness
Passenger faints or shows acute medical symptoms
Passenger medical emergency (e.g. cardiac concern)
Crew or pax injury (non-TURB, non-EVAC, non-SEC)
NAV – Navigation Error Taxiway incursion due to incorrect crew routing
Spoofing/GNSS interference, TAWS/EGPWS warning
GPS loss  or incorrect FMS/nav data entry
MMO or flap/gear speed exceedance (crew error)
Route or level deviation  (no known separation loss)
OTHR – Other Unstable approach (non-ARC and non-AMAN)
Go-around without further event
Crew fatigue-related event
Duty time limitation exceedance
Diversion due to weather or closure
RAMP – Ground Handling Pushback or marshalling coordination error
Vehicle crossing near aircraft during pushback/tow
Ground handling near-collision on the apron
Minor maintenance or loading-related deviation
Missing or incorrect ground documentation
RE – Runway Excursion Runway overrun beyond runway end
Runway veer-off beyond runway edge
Aircraft exited runway surface during landing
Aircraft exited runway surface during take-off
Excursion from paved runway surface
RI – Runway Incursion Runway entry without clearance
Runway holding point violation
Incorrect line-up on active runway
Unauthorized runway crossing
Vehicle on active runway
SCF-NP – System/Component Failure – Non-Powerplant Maintenance-related non-powerplant system issue
Flap or slat jam
Cabin pressurization fault
Hydraulic loss or fluctuation
Anti-ice or brake system malfunction
SCF-PP – System/Component Failure – Powerplant Maintenance-related powerplant system issue
Engine failure or flameout, compressor stall or surge
Engine control system failure
Carburetor or induction icing
Thrust reverser, propeller or rotor malfunction
 

 
SEC – Security Unauthorized access to restricted or airside areas
Vehicle or personnel access control breach
Serious interference with crew or cockpit
Violent or threatening unruly passenger
Hijacking, bomb threat, or sabotage
TURB – Turbulence Clear air turbulence encounter
Mountain wave turbulence
Wake turbulence from preceding aircraft
Mechanical turbulence near terrain
Crew or pax injury related to turbulence
UIMC – Unintended IMC VFR flight enters cloud unintentionally
Loss of horizon reference in marginal VMC
VFR into snow showers leading to IMC
VFR pilot continues into deteriorating weather
VFR at night loses visual references
UNK – Unknown Insufficient information for classification
Incomplete occurrence report
Conflicting or unreliable reports
Key data unavailable
Cause undetermined after initial review
USOS – Undershoot/Overshoot Deep landing
Touchdown beyond TDZ
Touchdown before threshold
Offside touchdown beside runway
Excessive float resulting in long touchdown
WILD – Wildlife (non-bird) Sheep on runway
Fox or dog crossing runway
Moose or reindeer on movement area
Wildlife on helipad or taxiway affecting operations
Flight crew taking evasive action to avoid wildlife
WSTR – Windshear/Thunderstorm MMO or flap/gear or exceedance due to weather
Predictive windshear warning
Severe turbulence with control deviation
Thunderstorm penetration
Microburst encounter or windshear encounterTaxiway 

4 Tengiliðir

Ef óskað er frekari upplýsinga, eða ef koma þarf athugasemdum á framfæri, vinsamlegast hafið samband við:
     Samgöngustofa
     Ármúli 2
     108 Reykjavík
 
Netfang / Email: mandatory.reporting@icetra.is

 
Upplýsingabréf fellt út gildi:
Engin
 
Efni eftirfarandi NOTAM skeyta birt í þessu upplýsingabréfi:
Ekkert
 

ENDIR / END